«نه به اعدام»؛ شعاری که بیشتر از عقل، گوش را نوازش میکند
«نه به اعدام»؛ شعاری که بیشتر از عقل، گوش را نوازش میکند
این روزها تماشای برخی توییتها و استوریهای «نه به اعدام» در باب پروندههای اصفهان، مثل تماشای فیلمی است که کارگردانش نه قانون را خوانده و نه حتی ذرهای با واقعیتِ «حقالناس» آشناست ؛ فیلمی که در آن همه بازیگران فقط دیالوگهای احساسی حفظ کردهاند.
شگفتا که در این هیاهوی پرطمطراق، مرز بین «قصاص» و «اعدام تعزیری» چنان ذبح شده که گویی برای این جماعت، فرقی نمیکند پای خونِ ریختهشدهی یک انسان در میان باشد یا یک تخلف اداری/حکومتی. قصاص، حقِ خانوادهای است که عزیزشان را از دست دادهاند؛ حقی که حتی شرع و قانون هم جرئت نمیکند از آنها بگیرد، مگر اینکه خودشان ببخشند. اما در بازار مکارهی «نه به اعدام»، انگار اولیای دم نه انساناند و نه حقی دارند؛ فقط کاراکترهایی هستند که باید به نفعِ بیانیههای تند و تیزِ مجازی، از خونِ عزیزشان بگذرند تا مبادا دلِ عزیزانِ در غربت، آزرده شود.
خندهدارتر این است که همین جماعت، وقتی پای آمار و ارقام واقعی وسط میآید، غیبشان میزند. بروید و آرشیو خبرگزاری میزان در ۱۸ بهمن ۱۴۰۲ را ورق بزنید؛ جایی که سیاه و سفیدِ ماجرا مشخص است. ۵۳ نفر که قرار بود مجازاتشان «اعدام» باشد، با سیاستهای تخفیف و عفو، از چوبه دار فاصله گرفتند و راهیِ بند حبس شدند. این یعنی در احکامی که «حقالناس» و خونِدلِ اولیای دم در کار نیست، حاکمیت اتفاقاً مسیرِ عفو و تخفیف را باز گذاشته است. اما چرا این آمار در روایتهای «نه به اعدام» جایی ندارد؟ چون برای روایتِ «ظالم و مظلوم» که برخی به دنبالش هستند، این اعداد “خوب” فروش نمیروند.
راستی، یک سوال ساده برای آنهایی که با صدای بلند «نه به اعدام» فریاد میزنند: اگر فردا روزی، خدای ناکرده، در موقعیت آن پدری قرار گرفتید که فرزندش را در خون دیدهاند، باز هم حاضرید پشتِ میکروفونهای روشن، با همان اعتماد به نفسِ کاذب، شعارِ «نه به قصاص» بدهید؟ یا آن وقت است که شعارهای حقوقبشری ناگهان رنگ میبازند و جای خود را به حسِ عمیقِ عدالتخواهی شخصی میدهند؟
مسئله این است: در این بازیِ رسانهای، «نه به اعدام» نه یک موضع حقوقی، که یک کالای لوکس برای خوشآمدِ فالوورهاست؛ کالایی که برای تولیدش، اول باید مفهومِ «حقالناس» را به قربانگاه برد و بعد، با خیال راحت، بلیتِ عدالتخواهیِ ارزانقیمت را در فضای مجازی فروخت.
مریم مهرزاد
